Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Liên kết web

Tiện ích

Thăm dò ý kiến

SỐ LƯỢT TRUY CẬP

1
5
3
9
7
3
6

SỐ LƯỢT ĐANG ONLINE

0
0
0
0
1
4
6

Thầy giáo Nguyễn Tất Thành từ “Thành phố này Người đã ra đi”...

 

        Về ngôi trường xưa hơn 110 tuổi

         Đầu tháng 5 này, khi chúng tôi hành hương về ngôi trường Dục Thanh do các nhà yêu nước từ đầu thế kỷ trước sáng lập, thăm lại ngôi trường cổ kính nhất nhì này ở vùng Nam Trung bộ, không ai vào đây không khỏi xúc động. Đây là ngôi trường nằm trung tâm của TP.Phan Thiết, chúng tôi đứng lặng hồi lâu khi vào thăm, ngắm lại bộ tràng gỗ kỹ đã khá cũ đến hơn trăm năm, bên chiếc bàn đơn sơ ấy, giá sách gọn gẽ, ngăn nắp ấy, đã mang đậm dấu ấn thời gian 110 năm của ngôi trường cổ kính nhất nhì đất miền Nam. Ngôi trường cổ kính này, khi ta được nhìn những bức ảnh cổ của ngôi trường về cảnh trí xưa của vẫn còn lưu lại nơi đây. Nơi đây, người thanh niên Nguyễn Tất Thành từng là một thầy giáo thực sự và rất đáng kính tại ngôi trường  vào những ngày đầu năm 1910. Lúc đó, từ Huế vào đây, Người được cụ Trương Gia Mô (bạn thân cụ Nguyễn Sinh Sắc, cha của Bác Hồ) trong tổ chức Liên Thành Thơ Xã giúp cho vào dạy học tại trường Dục Thanh - tỉnh lỵ cũ của đất Phan Thiết từ xưa.

       Trước đó, thưở còn là học sinh tại trường Quốc học Huế, người thanh niên Nguyễn Tất Thành chỉ có hơn 9 năm ở Huế mà anh đã trực tiếp chứng kiến bao thăng trầm của cảnh cố đô Huế, các triều vua quan Huế đang cảnh suy tàn; cũng như đất nước ta vào lúc đầu thế kỷ XX, lúc suy tàn trong vòng nô lệ, lầm than. Những ý thức làm người, kiến thức đã được học từ trường Quốc học Huế đã nung nấu ý chí và quyết tâm cho Người trở thành một thầy giáo để chú tâm giảng giải những điều nhân - nghĩa, mà lịch sử đất nước ta đã thấm hiểu sâu cho những học sinh tại trường Dục Thanh, sau này khi Người về dạy học nơi đây.

     Nay ai có về TP.Phan Thiết sẽ không thể không đến ngôi trường cổ kính vào hàng đầu này của Việt Nam. Ngôi trường được thành lập năm Bính Ngọ - 1906, do Liên Thành Thương Quán thành lập nên vào loại đầu tiên đất Phan Thiết; do các nhân sỹ sáng lập Liên Thành Thương Quán, như: Trần Lệ Chất, Hùynh Thúc Kháng Phan Chu Trinh, Nguyễn Qúy Anh…đều là những nhà nho nổi tiếng của Liên Thành Thơ xã, có ảnh hưởng lớn ở vùng Nam Bộ và Nam Trung Bộ.

       Các tư liệu sử học để lại cho ta biết: vào những năm đầu thế kỷ XX, khi cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp sắp bước vào lần thứ 3, hưởng ứng phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục ở Hà Nội, cụ Trần Lệ Chất, một nhà nho yêu nước ở Nam Trung Bộ đứng ra chiêu hiền, lập ra Hội Liên Thành Thơ xã, tại Nhà Võ Ca đình làng Phú Tài, tỉnh lỵ Phan Thiết lúc đó. Khi thành lập xong, các ông cho mở các lớp dạy chữ Hán và Pháp văn,chương trình do những nhà nho yêu nước đảm trách. Các lớp học được dạy vào mổi buổi tối do các trợ giáo Nguyễn Hiệt Chi - quê Hà Tĩnh - dạy Hán văn; ông Phán sự Lệ Chất, phụ trách dạy Pháp văn. Tất cả sách học đều do phong trào Đông  Kinh Nghĩa Thục biên khảo, chú giải, mà người trực tiếp gửi vào Phan Thiết là ông Đình nguyên Hoàng giáp Đào Nguyên Phổ, người bạn chí thiết của cụ Trần Lệ Chất đích thân mua gữi trường Dục Thanh.

       Dạy làm người ở trường Dục Thanh xưa

       Tài liệu lưu trữ của người Pháp nay để lại tại Kho Lưu trữ Quốc gia II – Cục Lưu trữ Quốc gia cho chúng ta biết, tại ngôi trường cổ kính này còn lưu giữ nhiều sách, thư án cũ, từ đầu thế kỷ XX. Nay ta vào vẫn thấy Phòng Ngoạ Sào – tức nơi đích danh thanh niên Nguyễn Tất Thành từng đến đọc sách, nghiên cứu các tài liệu người Pháp đang có ở Đông Dương lúc đó, để mở mang nhận thức, khi về đây làm thầy giáo. Phòng Ngoạ Sào trên căn gác gỗ, tuy nhỏ và hẹp so với nay, song từ hơn 110 năm trước, các căn phòng này đã là nơi sinh ra bao ý tưởng yêu nước cho những nhà nho trẻ, vừa đến dạy học tại ngôi trường có chí hướng tân tiến về cách dạy và học thế này.          

       Học sinh những năm đầu thành lập, đến từ nhiều tỉnh Nam Trung Bộ, Nam Bộ ra khá đông, chia làm 4 lớp học. Năm cao nhất, trường có 102 học sinh, học từ lớp đệ nhất, đến đệ tứ, với các chương trình độc lập do trường mở. Tại trường, nay còn lưu lại những kỷ niệm về Người, là khi từ Huế vào khoảng tháng 9 -10/1910, và Người đã lưu lại đây dạy đến tháng 2/1911 bắt đầu vào Sài Gòn. Thầy giáo Nguyễn Tất Thành dạy chữ Quốc ngữ và Hán văn, nhiều lúc thêm tiếng Pháp. Khi về đây, Người đề nghị các vị quản lý trường, mở môn thể dục - thể thao, và chính Người trực tiếp dạy học sinh môn học mới mẻ và hứng thú này cho học sinh. 

 

 

       Nay chúng ta về lại thăm trường, bên dòng sông xanh, nhìn căn phòng cũ Bác từng ở, đọc sách, nhìn chiếc tràng bằng gỗ kỹ đã cũ, mà trước tháng 2 năm 1911, Người đã rèn luyện ý chí từ trang sách, tài liệu của trường, để rồi quyết chí ra đi vào Sài Gòn đi tìm đường cứu nước, mới thấy những kỷ vật đó thấm đẫm với Người lúc là thầy giáo dạy những học trò Nam bộ biết học chữ, tu chí làm người.

       Học trò vào học tại đây, phải chịu nội quy học tập rất nghiêm, cho tất cả 4 lớp từ lớp Nhất, Nhì đến lớp đệ tam, đệ tứ. Mổi sáng, từ 6 giờ sáng, học trò dậy tập bài tập thể dục, sau bài tập thể dục cuối ngày xong, học sinh xếp hàng đi vào lớp ngay ngắn từng người. Vào lớp rồi, tất cả học sinh phải xếp tay vòng trước ngực hát cao giọng Bài ca Ái Quốc, do Nhà chí sỹ Phan Chu Trinh sáng tác năm 1907. Đây là bài hát thuộc lòng cho mổi môn sinh khi, trước khi vào đây:                                

                   Nước Nam ta từ thời Hồng Lạc;

                   Mấy ngàn năm khai phá đến nay.

                  Á  Âu riêng một cõi này;

                  Giống vàng ta cũng xưa nay một loài.

                  Vuông mấy dặm, ba mươi mấy vạn;

                  Nào bạc vàng nhan nhản thiếu chi.

                  Đồng tươi, ruộng tốt tư bề;

                  Có điều lợi đất, ai bì được đâu!

       Mỗi khi lớp ca xong, thầy giáo mới rung chuông, các môn sinh mới được ngồi xuống bắt đầu buổi học. Thầy giáo Nguyễn Tất Thành dạy ở trường mấy tháng, song học trò ai cũng quý mến với đức tính ham hiểu biết, gợi mở rộng ra các kiến thức khi truyền dạy nhiều môn học mà kiến thức những bài học từ lớp Nhất, đến đệ Tứ luôn được Thầy giáo Thành đưa lại sự hứng thú cho học sinh. 

 

          Trở về nơi Người đi tìm chân lý cho dân tộc Việt Nam

         Đầu năm 1911, thầy giáo Nguyễn Tất Thành được cụ Trương Gia Mô giúp đỡ để đi vào Sài Gòn. Đầu tiên vào, ở tại căn nhà anh Lê Văn Đạt, ở xóm Rạch Bần, là số nhà 185/1 đường Cô Bắc - Quận1 nay. Có một chi tiết, mà nay ta về thăm trường Dục Thanh, nhìn thấy bức ảnh của người đánh xe ngựa đưa Người ra ga xe lữa đi Sài Gòn- cụ Võ Văn Trang, một người chuyên được các nhân sĩ Liên Thành Thương Quán tin tưởng chuyên chở đi – về. Chính cụ là người đã đón thầy giáo Thành lúc từ Huế vào, và cũng là người đã đánh xe ngựa đưa thầy giáo Nguyễn ra ga xe lữa, vào Sài Gòn. Tại chuyến đi này, cụ Võ Văn Trang còn là người cất giữ 9 (chín) đồng bạc Đông Dương do chính thầy giáo Nguyễn Tất Thành gửi cụ, để trả bớt lại cho Liên Thành Thương Quán lúc chia tay Trường.

        Đó là một ngày tháng 2 năm 1911 thầy giáo Nguyễn Tất Thành trước khi vào Sài Gòn; ông Nguyễn Quý Anh, phụ trách phân cuộc Liên Thành thương quán ở Sài Gòn, chỉ đạo ông Phạm Phú Hữu (cháu nội quan đại thần triều đình Huế Phạm Phú Thứ) chi 27 (hai mươi bảy) đồng bạc Đông Dương để trao cho Nguyễn Tất Thành làm lộ phí. Nhận tiền, Nguyễn Tất Thành do dự một hồi rồi chỉ nhận 18 (mười tám) đồng còn 9 đồng gửi lại. Thấy vậy ông Võ Văn Trang với lòng xúc động và kính trọng đã nhận giữ và gửi trả lại bằng 9 đồng bạc giấy cho ông Phạm Phú Hữu nộp vào quỹ Liên Thành thương quán. Những hành động rất đỗi đời thường, bình thường đó mà Nguyễn Tất Thành lúc ra đi, không khỏi cảm ơn những người đã đùm bọc mình, kể cả trước lúc ra đi tìm đường cứu nước.

       Cũng từ tháng 5/1911 người cha của Người, cụ Phó Bảng Nguyễn Sinh Sắc, cũng đã từ quan Tri huyện Bình Khê, tỉnh Bình Định – từ biệt chốn quan trường, cũng lên đường vào Nam và đầu tiên là cụ đi qua và có đến đất Sài Gòn. Lịch sử căn nhà số 5 Châu Văn Liêm, quận 5 nay vẫn còn đó; ghi là sáng ngày 4/6 Người tạm biệt ngôi nhà này, để đến làm chân phụ thợ bếp cho tàu Đô đốc Latousestơrevila. Và sáng ngày 05/6/1911 đã đi vào lịch sử dân tộc ta, như một dấu ấn không bao giờ được phai mờ trong trái tim mỗi con người Việt Nam. Khi ra đi, Người chỉ hai bàn tay trắng, hai bàn tay của lòng yêu nước, hai bàn tay con người lao động lầm than dưới hầm tàu, để vượt qua bao dông bão, vượt qua bao cám dỗ, vượt qua bao ngặt nghèo cảnh tù đày… nhằm để 30 năm mới tìm ra con đường chính đáng nhất cho toàn dân tộc.

       Khi xem lại những tư liệu tại trường Dục Thanh, ta mới thấy từ ý chí và niềm tin tất thắng đã đưa Người quyết chí ra đi và vững bước trên mọi chân trời bốn biển, năm châu.  Và suốt 30 năm trời sau năm 1911 đó, Người đã từ một lao động nghèo, một ký giả nghèo đã cùng sống, cùng đấu tranh, hòa mình vào bao cuộc đời lao động gian khổ, với người nghèo, với các tổ chức yêu nước khắp năm châu, để đi đến tìm ra một chân lý chính đáng nhất - đó là chân lý của độc lập và tự do.

       Cũng vào mùa Xuân sau đó 30 năm, vào tháng 2-1941 Người đã trở về Tổ quốc tại Fắk Bó - Cao Bằng, để cùng Trung ương Đảng trực tiếp lãnh đạo toàn diện cuộc cách mạng cho dân tộc Việt Nam - đưa đến những chiến thắng sáng ngời của toàn dân tộc, đó là đánh đuổi những đế quốc to, mạnh nhất thế giới vào năm 1954,1975, thực hiện thành công ước mơ, hoài bảo mà Người đã ra đi tìm cho cả dân tộc, mà năm 1911 khi Người quyết tâm ra đi tìm ra cho được, đó là chân lý Độc lập - Tự do - Bình đẳng - Bác ái cho toàn dân tộc, nhân dân ta./.  

 

 Thạc sĩ Phạm Hà Tĩnh

 

 

 


Số lượt người xem: 0Bản in Quay lại

    TIN MỚI HƠN

      TIN ĐÃ ĐƯA

      Xem tiếp
      Xem theo ngày:
      Quận 6 biểu dương 29 tập thể và 27 cá nhân thực hiện tốt việc “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” giai đoạn 2019 – 2020
      Bình Thạnh tuyên dương 07 tập thể, 20 cá nhân điển hình nhân dịp kỷ niệm Ngày sinh nhật Bác
      Dịp này, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc quận đã đề xuất Mặt trận Thành phố tuyên dương 01 tập thể và 02 cá nhân. Hệ thống Mặt trận Tổ quốc quận, phường đề xuất Quận ủy tuyên dương 23 cá nhân. Trong Hội nghị, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc quận tổ chức tuyên dương 07 tập thể và 20 gương điển hình “Mỗi tập thể một công trình thiết thực, mỗi cá nhân một việc làm tốt” trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh giai đoạn 2019 – 2020.
      Phường 4 Quận 10 trao tặng ảnh “Bác Hồ sống mãi trong lòng dân tộc” cho các thành viên Mặt trận tiêu biểu
      Quận 8 biểu dương 130 gương Việc tốt dâng Bác nhân kỷ niệm 130 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh
      Văn bản mới cập nhật
      Hướng dẫn số 13/HD-UBMT-BTT ngày 26 tháng 11 năm 2012 của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Thành phố về Tặng Bằng khen của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho các tập thể và cá nhân có thành tích xuất năm 2012
      Chương trình số 31 /MTTW- BTT ngày ngày 20 tháng 11 năm 2012
      Chương trình số 31 /MTTW- BTT ngày ngày 20 tháng 11 năm 2012 của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam về Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện Chỉ thị số 18/CT-TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và khắc phục ùn tắc giao thông"
      Chỉ thị số 24/CT-TTg ngày 17 tháng 09 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực hiện Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”
      Nghị định số 76/2012/NĐ-CP ngày 03 tháng 10 năm 2012 về Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật tố cáo
      Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20 tháng 11 năm 2012
      Nghị định số 75/2012/NĐ-CP ngày 03 tháng 10 năm 2012 về Quy định chi tiết một số điều của Luật khiếu nại

      Giá Vàng

      ĐVT: tr.đồng/lượng
      Loại Mua Bán
      Nguồn: Sacombank - SBJ

      Tỷ giá

      (Nguồn: EXIMBANK)